Nederlandse whisky
Alles over single malt uit eigen land
Nederlandse whisky
Nederland staat bekend om jenever, bier en oude graanjeneverkamers, niet om whisky. Toch wordt er in ons land sinds 1996 serieus whisky gemaakt, en de Nederlandse whiskysector groeit hard. Anno 2026 telt Nederland ruim dertig distilleerderijen die whisky stoken, van professionele single malt producenten tot uit-de-hand-gelopen-hobbystokers. De kwaliteit wordt door whiskykenners inmiddels gelijkgesteld aan die van Schotse single malts.
Op deze pagina lees je wat Nederlandse whisky is, welke stokerijen er zijn, hoe het wordt gemaakt en wat het onderscheidt van Schotse of Ierse whisky. Ook leggen we uit waarom BUS Whisky een aparte plek inneemt in dit landschap.
Wat is Nederlandse whisky?
Nederlandse whisky is whisky die volledig in Nederland is gestookt, gerijpt en gebotteld. Voor de officiële benaming "whisky" gelden Europese eisen: het distillaat moet minimaal drie jaar rijpen op eikenhouten vaten van maximaal 700 liter, en mag bij botteling niet onder de 40% alcohol komen. Binnen die regels heeft elke Nederlandse stokerij ruimte voor eigen invulling. Sommige producenten kiezen voor klassiek Schotse stijlen met geïmporteerde mout en Schotse koperen pot stills. Andere experimenteren met lokale gerst, bijzondere vatcombinaties of duurzame productieprocessen. Het resultaat is een sector met enorme stijlvariatie, ondanks de relatief jonge geschiedenis.
Binnen Nederlandse whisky kom je drie hoofdtypen tegen: Single malt is gemaakt van honderd procent gemoute gerst, in een en dezelfde distilleerderij. Dit is de meest voorkomende vorm in Nederland. Rye whisky is gemaakt van rogge en is zeldzaam, met Millstone als bekendste producent. Blended of grain whisky betreft mengvormen en is in Nederland minder gebruikelijk.
Een korte geschiedenis van Nederlandse whisky
De moderne Nederlandse whiskygeschiedenis begint in 1996, wanneer Zuidam Distillers in Baarle-Nassau de eerste experimentele batches whisky distilleert. De eerste commerciële Nederlandse single malt komt in 2006 op de markt onder de naam Millstone. Vrijwel gelijktijdig stookt Us Heit in het Friese Bolsward eigen single malt, die in 2005 wordt uitgebracht als Frysk Hynder.
Na 2010 volgt een tweede golf. Stokerijen als Kalkwijck (Eastmoor), De Drentsche Schans (Den Hool) en Sculte (Twentse whisky) brengen hun eerste Nederlandse whisky's uit. Vanaf 2015 ontstaat een derde generatie, waaronder BUS Whisky in Loosbroek. Anno 2026 is Nederlandse whisky uitgegroeid van een nichecategorie tot een serieus alternatief voor Schotse en Ierse single malts. Internationale jury's belonen Nederlandse whisky's structureel met medailles, en de sector als geheel exporteert steeds vaker naar het buitenland, met name Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Azië.
De belangrijkste producenten
Welke Nederlandse whiskystokerijen zijn er?
De Nederlandse whiskysector telt circa dertig producenten. De meest bekende en grootste in productievolume:
Zuidam Distillers (Millstone) in Baarle-Nassau, Noord-Brabant. Sinds 1975 actief als distilleerderij, sinds 1996 met whisky. Bekendste merk: Millstone. Het paradepaardje van de Nederlandse whiskyindustrie qua omvang en internationale erkenning.
Us Heit Distillery (Frysk Hynder) in Bolsward, Friesland. Begonnen als bierbrouwerij. Sinds 2005 op de markt met Frysk Hynder single malt whisky.
BUS Whisky in Loosbroek, Noord-Brabant. Sinds 2016 actief, sinds eind 2019 op de markt. De eerste Nederlandse B Corp-gecertificeerde whiskydistilleerderij en momenteel de op een na grootste whiskyproducent van Nederland in volume.
Kalkwijck Distillers (Eastmoor) in Overijssel. Bekend om eigen graan op eigen grond rondom de stokerij, in kleine batches.
De Drentsche Schans (Den Hool) in Drenthe, Sculte Distillery in Oostmarsum (Twentse whisky), IJsvogel Whisky in Limburg en Van Kampen Destillateurs in Zeeland (Zeeuwse whisky) horen ook bij de bekendere namen.
Daarnaast zijn er tientallen kleinere stokerijen, vaak voortgekomen uit bierbrouwers of jenever- en likeurproducenten die whisky als nevenactiviteit hebben opgepakt.
Nederlandse whisky onderscheidt zich op vier punten van Schotse, Ierse of Amerikaanse whisky.
Wat maakt Nederlandse whisky uniek?
- Een jonge sector, met ruimte voor experiment. Waar Schotland gebonden is aan eeuwenlange tradities, hebben Nederlandse distillers vrijheid om te innoveren. Dat zie je terug in bijzondere vatcombinaties (van Oloroso tot Russian Imperial Stout), in keuzes voor lokale grondstoffen en in duurzame productieprocessen.
- Een ander klimaat, een andere rijping. Nederland heeft een zeeklimaat met grotere temperatuurschommelingen dan Schotland. Whisky rijpt daardoor anders: gemiddeld sneller en met een wat steviger smaakprofiel. Een vijf jaar oude Nederlandse whisky kan qua complexiteit soms een achtjarige Schotse evenaren.
- Lokale grondstoffen. Steeds meer Nederlandse stokerijen gebruiken Nederlandse gerst. Bij enkele producenten gaat dit het verst: de gerst wordt op eigen grond verbouwd, naast de stokerij. Dat heet single estate whisky.
- Duurzaamheid en transparantie. Sommige Nederlandse producenten kiezen bewust voor B Corp-certificering, biologische teelt, hernieuwbare energie en circulaire processen. In Schotland is dit nog een uitzondering, hier wordt het langzaamaan een trend.
Hoe wordt Nederlandse whisky gemaakt?
Het basisproces is gelijk aan dat van Schotse single malt. De gerst wordt eerst gemout: vochtig gemaakt, laten kiemen en daarna gedroogd. Vervolgens komt de maisch: gemalen mout wordt gemengd met warm water, waardoor de suikers oplossen. In de gisting zet gist deze suikers om in alcohol.
Dan volgt de distillatie in koperen pot stills, meestal in twee gangen, waarbij alleen het hart van het distillaat (de "heart cut") wordt opgevangen. Daarna rijpt het distillaat minimaal drie jaar op eikenhouten vaten: ex-bourbon, sherry, port, wijn of bijzondere finishes. Tot slot wordt de whisky gebotteld, op de gewenste sterkte, en bij goede producenten zonder toegevoegde kleurstof (E150) en zonder chill filtration.
De grote verschillen tussen producenten zitten in de details: de soort gerst, de bron van het water, de vorm en grootte van de stills, de keuze van de vaten, de rijpingstijd, en de manier waarop bij botteling wel of niet wordt gefilterd.
Hoe proef je Nederlandse whisky?
De stijlvariatie binnen Nederlandse whisky is groot, maar er zijn een paar smaaknotities die regelmatig terugkomen. Door het Nederlandse klimaat zijn veel Nederlandse whisky's fruitig en zacht: denk aan peer, appel of abrikoos. De vaak gebruikte (first fill) bourbon vaten geven karamel, vanille en honing. Rogge of bijzondere vatfinishes leveren soms een lichte specerij of kruidigheid. En omdat de meeste Nederlandse mouters niet met turf werken, is Nederlandse whisky over het algemeen minder rokerig dan veel Schotse whisky.
Een paar praktische tips voor het proeven: schenk een kleine hoeveelheid (twee tot drie centiliter) in een tulpvormig glas en laat de whisky een paar minuten ademen. Een paar druppels water laten de aroma's opener komen. Neem kleine slokjes en laat de whisky over de tong rollen voordat je doorslikt.
Waar koop je Nederlandse whisky?
Nederlandse whisky is verkrijgbaar via de webshop of slijterij van de producent zelf, via gespecialiseerde whiskyzaken in Nederland en in toenemende mate ook via reguliere slijterijen en in de horeca. De flessen van BUS Whisky zijn rechtstreeks te bestellen in onze online slijterij of af te halen bij onze distilleerderij in Loosbroek. Leuk om te combineren met een rondleiding of een bezoek aan het restaurant op de distillery. Maar Bus single malt en single cask is ook verkrijgbaar bij veesl vestigingen van Uw Topslijter, Gall & Gall, Mitra en zelfstandige slijterijen.
De whisky's van de Lage Landen onder één dak
Het Dutch Whisky Event | 28 juni 2026
Een teken dat Nederlandse whisky volwassen is geworden: in 2026 organiseert BUS Whisky voor het eerst het Dutch Whisky Event. Een tweedaags evenement op 27 en 28 juni 2026 waar whiskystokers uit Nederland én België samenkomen om de categorie "whisky van de Lage Landen" actief te promoten.
Het programma bestaat uit twee onderdelen. Op zaterdagavond 27 juni vindt het Dutch Distillers Dinner plaats: een vijfgangendiner voor whiskyproducenten en pers, met een talkshow tussen de gangen onder leiding van Roelof Hemmen en diverse gastsprekers over de whiskymarkt in Nederland en wereldwijd. Op zondag 28 juni is het Dutch Whisky Event voor het publiek: Nederlandse en Belgische stokerijen presenteren hun whisky's aan liefhebbers, met proeverijen, presentaties, entertainment en een foodcourt. De entreeprijs bedraagt 34,95 euro, inclusief tien proefmunten.
Voor de whiskysector in de Lage Landen is dit een mijlpaal. Niet eerder kwamen Nederlandse en Belgische stokerijen op één plek samen, en niet eerder kreeg het publiek de kans om al deze whisky's naast elkaar te proeven. Het event wordt gehouden op de stokerij van BUS Whisky in Loosbroek.
BUS Whisky binnen het Nederlandse whiskylandschap
Het verhaal van BUS Whisky begint in 2013, op de familieboerderij De Heische Hoeve in Loosbroek. Dennis Hurkmans en Ezra Leeger maken er kirschwasser en kersenlikeur van de kersen uit eigen tuin, maar vinden geen slijter die het wil verkopen. Wanneer er een partij mout overblijft van een regionaal bierproject, besluiten ze deze om te zetten in alcohol in de distilleerketel van de kirsch. Drie jaar later, in 2016, wordt BUS Whisky officieel opgericht. Eind 2019 verschijnt de eerste fles.
Wat volgt is een snelle opmars. Internationaal goud, zilver en brons in Londen, Hong Kong, San Francisco en China. Een tweede plek qua productievolume in Nederland. In 2025 wordt BUS de eerste Nederlandse whiskydistilleerderij ooit met een B Corp-certificering, en daarmee de tiende ter wereld. De B Impact Score is 89,2 op een mediaan van 80.
Wat maakt BUS uniek in het Nederlandse whiskylandschap?
Single estate. We verbouwen de brouwgerst op eigen grond, naast de stokerij. Een ongebruikelijke keuze in de whiskywereld: de meeste producenten kopen mout in. Door alles zelf te doen weten we precies wat er in de fles zit. Het mouten besteden we uit aan een gespecialiseerde mouterij, daarna komt alles terug naar Loosbroek voor distillatie, rijping en botteling.
Wijstwater. Loosbroek ligt aan de Peelrandbreuk, een unieke geologische lijn waar zeldzaam mineraalrijk grondwater (wijstwater) aan de oppervlakte komt. Dit water gebruiken we voor onze whisky. Het geeft een karakter dat elders niet te repliceren is.
Biologisch en regeneratief. Onze gerst is sinds 2025 SKAL biologisch gecertificeerd. We werken volgens principes van regeneratieve landbouw, met bloemrijke akkerranden voor biodiversiteit en zonder kunstmest of synthetische bestrijdingsmiddelen.
B Corp en ISO 22000. We zijn de eerste Nederlandse B Corp-whisky en wereldwijd de tiende. Daarnaast zijn we ISO 22000 gecertificeerd voor voedselveiligheid, belangrijk voor onze export.
Vakmanschap door Marcel van Roessel. Onze master distiller is verantwoordelijk voor het stookproces en de vatselectie. Onze whisky rijpt veelal op first fill bourbon- en sherryvaten, die persoonlijk in Schotland en Spanje worden geselecteerd.
Coöperatief eigendom. BUS Whisky is een coöperatie met meer dan vijfhonderd mede-eigenaren. Daarmee bouwen we niet aan een whisky vóór investeerders, maar mét investeerders die ook gewoon van de whisky houden.
Gastheer van het Dutch Whisky Event. Op 27 en 28 juni 2026 organiseren we op onze locatie in Loosbroek het eerste Dutch Whisky Event, waar Nederlandse én Belgische whiskystokerijen samenkomen om de categorie "whisky van de Lage Landen" gezamenlijk op de kaart te zetten.
Naast de fles bieden we een complete whiskybeleving: rondleidingen door de stokerij (dagelijks om 16.00 uur), een boerderijrestaurant met streekproducten, een sfeervolle B&B, camperplaatsen en een eigen theatershow die in seizoen 2026-2027 langs meer dan twintig Nederlandse theaters tourt.
Veelgestelde vragen over Nederlandse whisky
Lees hier alles over Nederlandse whisky
"De beste" is subjectief en hangt af van persoonlijke smaak. In onafhankelijke rankings en internationale wedstrijden scoren onder andere Millstone (Zuidam), Cley en BUS Whisky structureel hoog. BUS Whisky onderscheidt zich daarbij als enige Nederlandse B Corp-gecertificeerde whiskystokerij.
Het aantal wisselt behoorlijk. Na een stevige fase van groei, zien we nu ook stokerijen die stoppen. Anno 2026 telt Nederland circa dertig distilleerderijen die serieus whisky stoken. Daarnaast zijn er bijvoorbeeld bierbrouwers die whisky als tweede tak oppakken en elk jaar een paar mooie vaatjes opleggen.
Ja. Nederlandse whisky voldoet aan de Europese wettelijke eisen voor whisky: minimaal drie jaar rijping op eiken vaten van maximaal 700 liter en minimaal 40% alcohol bij botteling. Veel Nederlandse whisky's worden door internationale jury's gelijkgesteld aan Schotse single malt.
Bij de webshop van de producent (zoals onze online slijterij), bij gespecialiseerde whiskyzaken in Nederland en in toenemende mate bij reguliere slijterijen.
Veel Nederlandse whiskyproducenten werken duurzaam. BUS Whisky is de enige Nederlandse whiskystokerij met SKAL-gecertificeerde productie en ook officieel biologische gerst (sinds 2025). De gerst wordt op eigen grond verbouwd zonder kunstmest en synthetische bestrijdingsmiddelen.
BUS Whisky biedt dagelijks rondleidingen om 16.00 uur. In het weekend zijn er zelfs meerdere mogelijkheden per dag. Daarnaast kun je bij BUS overnachten in de B&B, op de camperplaats of dineren in het restaurant. Andere Nederlandse stokerijen bieden ook incidenteel rondleidingen op afspraak.
Single estate whisky is whisky waarbij de gerst is verbouwd, gestookt en gebotteld op één locatie. Het is vergelijkbaar met single estate wijn of single origin koffie. In Nederland is BUS Whisky een voorbeeld van een single estate whisky.
De grootste verschillen zijn klimaat (warmer en wisselvalliger in Nederland, koud-vochtig in Schotland), tradities (Schotse productie is eeuwen oud en strenger gereguleerd) en stijl (Nederlandse whisky is vaak minder rokerig en meer fruitig). Qua kwaliteit zijn beide landen inmiddels vergelijkbaar. Al is Nederlandse whisky gemiddeld genomen nog vaak wat jonger dan de Schotse.
Het Dutch Whisky Event vindt plaats op 27 en 28 juni 2026 bij BUS Whisky in Loosbroek. Op zaterdag 27 juni is er het Dutch Distillers Dinner, een vijfgangendiner met talkshow voor whiskyproducenten en pers. Op zondag 28 juni is het publieksevenement, waarbij Nederlandse en Belgische stokerijen hun whisky's presenteren met proeverijen, entertainment en een foodcourt. De entreeprijs is 34,95 euro inclusief tien proefmunten. Het is het eerste evenement dat de whiskysector uit de Lage Landen op één plek bij elkaar brengt.
Ontdek BUS Whisky
BUS Whisky combineert Nederlandse whisky met een complete beleving. Bestel een fles in onze online slijterij, boek een rondleiding door de duurzaamste whiskystokerij van Nederland, of kom dineren in ons boerderijrestaurant. Lees ook meer over onze duurzame productie en B Corp-status, en kom op 27 en 28 juni 2026 naar het Dutch Whisky Event.